Sporun insan psikolojisi üzerindeki etkileri

0
3

Sporun insan metabolizması ve sinir sistemi için ne kadar faydaları olduğu şüphe götürmeyecek bir gerçektir. Sadece bedensel sağlığımızı değil aynı zamanda ruh sağlığımızı da garanti altına alan bir süreç olması nedeniyle son yıllarda hayatımıza daha fazla yerleşmeye başlamıştı

Sporun ana faydalarına kısaca bakacak olursak…

Spor yapmak birçok ruhsal bozukluğa iyi gelecektir. Eğer vücudunuz fiziksel olarak hareket etmezse beyninizde de bir süre sonra bazı stres faktörlerinin biriktiğini göreceksiniz. Örneğin stres bozukluğu ve ileriki durumlarda yaşanabilecek ruhsal çöküntü, minör (kısa süreli) ve major (uzun süreli) depresyonun da temelindeki sebeplerden birisi olarak karşımıza çıkacaktır. Uzun süre hareket etmeyen bünye beyin tarafından algılanacaktır. Dolayısıyla beynimiz açığa çıkmayan enerjiyi bir şekilde atmak eğilimine girecektir ki hareketsiz ve kapalı kalmış bir bünye de bu yoğun stres durumu ve öfke nöbetleri, sinirlenme olarak kendini gösterecektir.

Kısaca söylemek gerekirse bedensel olarak atılamayan olumsuz enerji fiziksel olarak somatizasyon bozukluklarına neden olabilirken, ruhsal olarak stres bozuklukları veya depresyona neden olabilmektedir.

Güçlü bir bünye, güçlü bir ruhsal denge getirecektir…

Beden formunuzu ne kadar güçlendirirseniz, fiziksel olarak kendinizi ne kadar geliştirirseniz bu strese girme sürenizi uzatacaktır. Yapılan araştırmalara bazı spor türlerinin uzun vadede beynin kapasitesini artırmak için ideal olduğunu saptamıştır. Yani spor yaparak sadece iyi görünmekle kalmayıp iyi düşünmeyi ve daha kapsamlı bakış açıları geliştirmeyi, sorunlara farklı yönlerden yaklaşmayı, hızlı ve doğru çözümler üretmeyi, doğru iletişim kurmayı da becerebilirsiniz. Bu da hem insan ilişkilerinde, hem de iş hayatında başarımızı arttıracaktır.

 Peki spor beynimizi nasıl etkiliyor :

  • Bedeni doğru ve bilinçli bir biçimde harekete geçirmek kan dolaşımını düzene sokuyor ve beynin özellikle zorlandığı zaman ihtiyaç duyduğu oksijeni almasını sağlıyor.
  • Spor, bize zarar veren ve düşünme gücümüzü azaltan stres hormonlarını etkisiz hale getiriyor.
  • Yaratıcılık hormonunu artırıyor ve vücudumuzdaki endorfin hormonunu aktif hale getirerek kendimizi daha mutlu ve enerjik hissetmemizi sağlıyor.
  • Sinir hücrelerinin yeniden yapılanmasına yardımcı oluyor. Ayrıca beyindeki hücrelerin yaşlanmasını geciktiriyor Sinir hücreleri arasındaki ilişkiyi düzenleyerek özellikle hızlı tepki verme ve koordinasyon yeteneğini geliştiriyor.

Sporun kişilik üzerine etkileri

Kişilik, bir insanda yapıların davranış tarzlarının, alakaların, ruhi davranışların ve kabiliyetlerin karakteristik bir bütünleşmesidir. Sporun kişilik üzerindeki etkilerine değinecek olursak;

Spor yapmak yalnızca bir bedensel uğraş olmayıp aynı zamanda sosyalleşme ve topluma uyma sürecidir. Spor bir kurallar dizisi ile sınıflandırılmıştır. Ayrıca taşıdığı özelliklere göre takıma uyma özelliklerini gerektirir. Uyum süreçlerine başarıyla tamamlayan genç sporcular artık yeni özelliklere sahiptir. Spor, büyük önem verilen birçok sosyal değerin oluşmasına ve sürekli hale gelmesine yardımcı olur. Spor bu işlevi birçok yolla yapabilir. Spor bireyin dinamik sosyal çevrelere katılımını sağlayan bir sosyal etkinlik olması özelliğinden dolayı kişinin sosyalleşmesinde önemli bir role sahiptir. Spor bireyin kendi dar dünyasından kurtularak başka ortamlarda, başka kişilerden, İnançlardan, düşüncelerden insanlarla diyalog içinde bulunmasını, onlardan etkilenmesini ve onları etkilemesini sağlamaktadır. Bu yönü ile sporun, yeni dostluklara kurulmasına, pekiştirilmesine ve sosyal kaynaşmaya destek sağladığı söylenebilir. Sporun gücü, onun bir sosyalleştirme aracı olmasıyla ve insanları birleştirici rolünü yerine getirmesiyle ölçülür.

Sporun sağlık üzerindeki etkileri

1-Hareket sistemimiz üzerindeki etkileri

Sporun sağlık üzerindeki olumlu etkisi yadsınamaz bir gerçektir. Spora başlamadan önce hangi spor türünü seçeceğimiz fiziksel durum, yaş, kondisyon düzeyi kriterlerine göre farklılık göstermektedir. Seçeceğimiz spor türü her ne olursa olsun kas sistemimiz ve hareket sistemimiz üzerinde çok büyük etkiler oluşturacaktır.

* Yapacağımız spor türü, eklemlerin genişliğini korumasına ve gelişmesine katkıda bulunur. Çok ciddi olarak ta eklemlerin katılaşmamasına karşı savaş verir.

* Kıkırdakların devinme kabiliyetlerini geliştirerek eklemlerin üst düzeyde korunmasını sağlar.

* Kemik düzeyinde; kalsiyum tutulmasını kolaylaştırarak kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan hastalıklarla mücadelede etkili bir koruma aracıdır.

* Yapacağınız spor; kalça, eklemler ve en önemlisi omurgadaki ağrıların giderilmesinde büyük rol oynar. Ayrıca toplumda çok sıklıkla görülen bel ağrılarına karşı en büyük silahtır.

2-Kalp damar sağlığı üzerindeki etkisi

Düzenli yapacağımız spor aktivitesi kalp damar sistemimiz üzerinde olumlu yönde büyük rol oynamaktadır. Kalp, kas yapısı sisteminde olduğu için kasılma düzeyini maksimize etmek ve böylelikle tüm organizmamıza iyi bir dağılımla kan pompalayabilmek için sportif aktivitelerden vazgeçmemeliyiz. Diğer taraftan yapacağımız fiziksel aktivite kalp damar hastalıkları risk faktörüne karşı iyi bir silah olacaktır; arteriyel hiper tansiyonu minumum seviyede tutar, aterosikleroza karşı iyi bir ilaçtır. Dolaşımı hızlandırır, sporcunun düzenli beslenebilmesini zorunlu kılar. Böylelikle damar sistemi üzerinde zararlı etkenler olan alkol ve sigara gibi toksik etkileri bulunan maddelerden uzaklaşmamıza olanak sağlar.

Özetle:

– Kalp çalışma sistemini ekonomik ve efektif çalıştırır. Aynı zamanda düzenler.

– Sportif aktivite periferik damar direncini minimuma indirmesinden kaynaklı kalp üzerindeki mevcut yükü hafifletmiş olur.

– Hiper tansiyonu düzenlemiş olur.

– Kan dolaşımı hızlanacağından vücudumuzdaki metabolik artıkların dışarıya atılımı maksimum seviyeye çıkar.

3- Dış görünüm

Sporun fiziksel görünümümüz üzerindeki etkisi tartışılmazdır. Sportif aktivite kısa sürede kilo kaybına yol açmaz, terleme yolu ile kilo kaybı hedeflenmemelidir. Su kaybı ile verilen kilo sağlıksız olduğu gibi kısa süre içerisinde geri alınır. Spor selülit gibi istenmeyen bir fiziksel olgunun birebir önleyicisidir. Spor kas dağılımını uyumlu hale getirir, aşırı kilo alımına engel olur.

4- Sporun insan üzerindeki psikolojik etkisi en fiziksel etkileri kadar önemlidir.  Yoğun iş hayatı ve heyecanın üzerimizde oluşturacağı olumsuz etkilerinden kurtarır.

* Spor bedenimizi daha iyi algılayabilmemizi sağlar. Cinsel hayatımızın düzenli gelişimine katkıda bulunur.

* Beynin daha fazla oksijenlenmesi ile zekasal etkinliği yükseltir.

* Takım ruhunu geliştirir ve bireyler arasında ilişkiler kurarak sosyal olguyu ve karşılıklı saygı kavramını geliştirir.

* Spor keyifli vakit geçirmemizi sağlar buna karşılık beyin hormonlar salgılar. Endorfinler ise aile ve mesleki kaygılardan kurtulmaya imkan tanır. Spor toplumdaki genç grubun sorumluluk duygularını güçlendirir, öfkeyi kontrol altına alabilme kabiliyeti sağlar. Yoğun iş hayatı ve stresin getirdiği saldırganlık duygusunu köreltir. Özellikle çocuklar spor yaparken tüm enerjinin boşaltılması sayesinde dikkatlerini daha fazla toplayacaklardır. Aynı zamanda gençler için spor kendine güven aşılayacağı için onlara kişisel ifade yeteneği kazandırır. Spor, gençliği aşırı heyecanını üzerlerinden atmalarını sağlar olaylara yaklaşımlarında serinkanlı olmayı öğretir. Önemli kararlar alırken daha sağlıklı muhakeme ederler.

SPORU SEV VE SPORA YÖNLENDİR